بیتکوین چه پشتوانه‌ای دارد؟

بیتکوین چه پشتوانه‌ای دارد؟

هنگامی که در مورد بیتکوین می‌شنویم؛ یکی از پرتکرارترین مسائل مطرح‌شده توسط مخاطبان این است که «بیتکوین هیچ پشتوانه‌ای ندارد.» این دغدغه به جاست: بیتکوین وجود فیزیکی قابل استناد ندارد و به هیچ موجودیت ملموسی نیز متصل نیست. این سوال حتی برای نویسنده‌ی این مقاله نیز پیش امد. دقیقا همین مساله در مورد بیتکوین است که درک آن دشوار است. سوال اصلی این است: بیتکوین چه پشتوانه‌ای دارد؟

قبل از جواب دادن به این سوال لازم است به نکته‌ی دیگری بپردازیم.

افسانه‌یی نقدینگی فیزیکی

اگر در بریتانیا به کسی پنج پوند بدهی داشته باشید و در ازای آن پنج پوند پول فیزیکی به او بدهید؛ بدون تردید آن را از شما می‌پذیرد. همه‌ی ما هر روزه همین کار را انجام می‌دهیم. اما چه کسی گفته که این پنج پوند واقعا به اندازه‌ی پنج پوند ارزش دارد؟ بسیاری از ما ارزش این پنج پوند را بدیهی می‌دانیم چرا که صدها سال است که چنین سیستمی وجود داشته و برای ما کاملا عادی شده است.

اگر پنج پوندی خود را با دقت بررسی کنید؛ روی آن متن روبه‌رو را می‎‌بینید: «سوگند یاد می‌کنم که به دارنده، مجموع پنج پوند در صورت درخواست او پرداخت کنم.» این به چه معناست؟ این جمله بدین معناست که اگر این مبلغ را به بانک مرکزی ببرید؛ به شما مجموع پنج پوند برمی‌گردانند.

تا قبل از سال 1931، امکان دیگری وجود داشت: هر بانکی می‌توانست مبلغ مورد نظر شما را با همان مقدار طلا معاوضه می‌کردند. در سال 1971 این امکان به دستور نخست وزیر نیکسون از بین رفت.

نقدینگی فیزیکی نیز پشتوانه‌ی خاصی ندارد؛ تنها پشتوانه‌ی آن اعتماد مردم است. این امر بدین معناست که تولید نقدینگی جدید می‌تواند مادامی که اعتماد مردم همراه آن است بدون محدودیت ادامه داشته باشد. این اعتماد برای ادامه‌ی کار چنین سیستمی ضروریست و سطح اعتماد به اقدامات دولت، بانک و یا افراد پرقدرت تحت تاثیر قرار بگیرد. در نهایت اعتماد ما باعث می‌شود از چنین سیستمی راضی باشیم. ما این ایده را می‌پذیریم؛ اما نمی‌دانیم که ارزش این پول فردا به چه مقدار خواهد بود و این را هم می‌دانیم که فردا ممکن است مقدار کمی از ارزش پول ما کم شود. اما تا کنون جایگزین بهتری در این زمینه وجود نداشته است.

اکنون نوبت به این می‌رسد اطلاعات خود را در مورد بیتکوین بالا ببریم.

پشتوانه‌ی بیتکوین

همان طور که پیش‌تر خواندیم؛ یک سیستم جهانی تنها زمانی می‌تواند مفید و موثر باشد که بر اساس اعتماد شکل بگیرد. فرض کنید به همان کسی که بدهی دارید؛ پیشنهاد بدهید که به جای بدهیشان به آن‌ها بیتکوین بدهید. آیا او می‌پذیرد؟ بسیاری نخواهند پذیرفت و بسیاری نیز می‌پرسند: «بیتکوین چیست؟»

اگرچه اعتماد به بیتکوین به اندازه‌ی اعتماد به پول فیزیکی نیست؛ مزایایی دارد که شاید در نگاه اول واضح نباشد. مهم‌ترین مزیت آن این است که پشتوانه‌ی آن فراتر از اعتماد است. بیتکوین در شبکه‌ای بسیار امن فعالیت می‌کند و امنیت آن هرروز بیشتر می‌شود و بر اساس معادلات پیچیده‌ی ریاضی قرار دارد. نکته‌ی مهمتر این است که بدون دخالت انسان کار خود را پیش می‌برد.

هیچ شخص، نهاد دولتی و یا کشوری نمی‌تواند آن را تحت هیچ شرایطی تحت تاثیر قرار دهد. بیتکوین فقط با قطعیت‌ها سر و کار دارد و با هدف کاربردی طولانی‌مدت طراحی شده است. در واقع تراکنش‌های شما به صورت اطلاعاتی امن درآمده و همین امر است که باعث شده بیتکوین تا به حال هک نشود. این امر بزرگترین پشتوانه‌ی بیتکوین است و هیچکدام از نقدینگی‌های فیزیکی چنین پشتوانه‌ی امنیتی بالایی ندارند.

ممکن است این جمله، ادعای بزرگی باشد؛ اما واقعیت این است که تا زمانی که قوانین ریاضی وجود داشته باشند؛ بیتکوین به عنوان یک نقدینگی رایج در معاملات استفاده خواهد شد. به عبارت دیگر مادامی که دو به علاوه‌ی دو برابر چهار باشد؛ بیتکوین به حیات خود ادامه خواهد داد.

مشکل اصلی که در این زمینه مطرح است این است که ما به پشتوانه‌ی فیزیکی عادت داریم و این امر باعث شده درک ارزش بیتکوین برای ما بسیار دشوار است. تمامی چیزهایی که ما با آن‌ها آشنایی داریم (حتی مفاهیم فیزیکی و مهندسی) یک پشتوانه‌ی فیزیکی در ذهن ما دارند و این امر باعث می‌شود که آن‌ها را واقعی بدانیم. خروجی بیتکوین همیشه و در هر شرایطی مجازیست و همین امر درک و پذیرش آن را برای ما دشوار کرده است. شاید بتوان با مثال صندلی رنگی این موضوع را توجیه کرد. اگر به شما گفته شود که یک صندلی تازه رنگ شده است؛ برای مطمئن شدن از آن باید حتما خودتان به صندلی دست بزنید و مطمئن شوید که آن صندلی خشک شده و یا رنگی است. اما چگونه می‌توانیم چنین آزمایشی برای بیتکوین داشته باشیم؟

می‌‍توان گفت که نقطه‌ی قوت بیتکوین در واقع نقطه‌ی ضعف آن نیز هست: درک پیچیدگی آن و این که چرا باید به آن اعتماد داشته باشیم. ذکر این نکته لازم است که هر زمانی که بخواهیم می‌توانیم بیتکوین را به صورت دقیق بررسی کنیم و در مورد آن تحقیقات مورد نظرمان را انجام دهیم. به عبارت ساده‌تر هر زمانی که بخواهید می‌توانید ساز و کار آن را فراگرفته و آن را بهتر بشناسید.

نتیجه‌گیری

سیستم فعلی نقدینگی با وجود دشواری‌های موجود به خوبی کار می‌کند و به دلیل اعتماد بالایی که افراد جامعه به این سیستم دارند؛ به راحتی و بدون هیچ مشکلی می‌توان پول فیزیک را خرج کرد. بیتکوین قدم بعدی در دنیای دیجیتال است و این بدین معنیست که اعتماد به این سیستم هنوز پایین است. اما لازم است پشتوانه‌ی ریاضی بیتکوین را در نظر داشته باشیم و بدانیم که این پشتوانه هم باید بررسی شود تا سطح اعتماد ما به این نقدینگی بالا برود.