معرفی نقاشی «شب پرستاره» از ونسان ون گوگ

معرفی نقاشی «شب پرستاره» از ونسان ون گوگ

تابلوی شب پر ستاره از ونسان ون گوگ به اوج دستاوردهای هنری رسیده است. اگرچه ون گوگ فقط یک تابلوی نقاشی در طول عمرش فروخت؛ موج بزرگی بعد از انتشار آثارش به راه افتاد. شب پرستاره یکی از شناخته‌شده‌ترین تصاویر فرهنگ مدرن بوده و نیز یکی از محبوب‌ترین و تابلوهای نقاشی است.

ممکن است از خود بپرسید که این تابلو چه ویژگی‌هایی دارد که باعث محبوبیت روزافزون آن شده‌ است. در واقع چند ویژگی مهم دارد که توجه بینندگان تصویر را جلب می‌کند که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت:

- آسمان شب در این تصویر با ابرهایی در هم پیچیده پر شده و ستارگان در آسمان می‌درخشند و ماه نیز درخشش زیبایی دارد. اگرچه المان‌های تصویر با غلو طراحی شده‌اند اما در این تابلو صحنه‌ای نقاشی شده که همه می‌توانند با آن ارتباط بگیرند. هم‌چنین با دیدن تصویر احساس آرامش و راحتی به مخاطب دست می‌دهد. این آسمان چشم مخاطب را به دنبال خود می‌کشد. این حرکت چشم باعث می‌شود که بیننده درگیر تصویر شود.

- در قسمت پایین تپه شهری کوچک قرار دارد. ساختمان‌ها باعث ایجاد حس آرامش می‌شوند و شاید این امر به این دلیل باشد که ترکیب رنگ‌های سرد و تاریک با پنجره‌های گرم و آتشین خاطرات کودکی ما را به یادمان می‌آورند؛ خاطراتی گرم و پر از تخیلات در مورد این‌که چه چیزی در آسمان است. در مرکز این شهر کلیسای بزرگی وجود دارد که بر ساختمان‌های کوچک سایه انداخته است. این کلیسا باعث ایجاد حس ثبات در شهر شده و آن را به فضایی دنج تبدیل کرده است.

- در قسمت چپ تابلو یک ساختمان تاریک و بزرگ است که بر حس دنج بودن تصویر دامن می‌زند. این ساختمان در مقایسه با ساختمان‌های دیگر بسیار بزرگ‌تر است. خطوط مورب آن مانند خطوط مورب استفاده شده در آسمان هستند و عمق تصویر را زیاد می‌کنند. وجود چنین ساختمانی بیننده را به تفسیر وا می‌‎دارد.

ون گوگ در سال 1889، زمانی که در یک بیمارستانی روانی بود، این نقاشی را خلق کرد. او در سال‌های جوانی‌اش قصد داشت زندگی‌اش را وقف تبیین مسیحیت به فقرا کند. بسیاری بر این باورند که این تلاش مذهبی را می‌توان در یازده ستاره‌ی آسمان مشاهده کرد. در سفر پیدایش (37:9) عبارت زیر آمده:

«و او رویایی دیگر دید و به برادرانش گفت من رویایی دیگر دیدم که ماه و خورشید و یازده ستاره بر من تعظیم کردند.»

خواه این الهام مذهبی صحیح باشد و خواه واقعیت نداشته باشد، باید بدانیم که این تنها آسمان پرستاره‌ای نیست که ون گوگ آن را خلق کرده است. او نقاشی دیگری با مضمونی مشابه کشید (شب پرستاره‌ بر فراز رود رون). این تصویر ویژگی‌های دیگری نیز دارد که آن را به نقاشی محبوبی تبدیل کرده است. مثلا:

- ستارگان در آسمان با هاله‌ی نور خود محاصره شده‌اند.

- انعکاس نور مصنوعی از شهر آرل در رودخانه باعث حرکت چشم بیننده شده و باعث درگیر شدن بیننده با نقاشی می‌شود.

- ساختمان‌هایی در راه دور وجود دارند که در هاله‌ی نوری گرم روشن شده‌اند.

این نقاشی یک ویژگی دیگر دارد که در نقاشی قبلی وجود نداشت: انسان‌ها. در پایین تصویر، سمت راست، یک زوج در امتداد رودخانه حرکت می‌کنند و این امر باعث طبیعی شدن تصویر می‌شوند. اگرچه این نقاشی محبوبیت نقاشی اول را ندارد، همچنان محیط جذاب و چشم‌‍نوازی دارد.

نقاشی برای او یک روش برای ابراز است؛ یک تجربه‌ی احساسی و روحی. او به منظور تفسیر محیط و نیز تفسیر احساسات و عواطف خود در مورد موضوعاتش نقاشی می‌کشد و تابلوی شب پرستاره بهترین نماینده‌ای این سبک است و به خوبی این ویژگی‌ها را نشان می‌دهد.